فلات قاره چیست؟ – توضیح به زبان ساده


فلات زمینی مرتفع و نسبتاً هموار است که به مناطق پست مانند دشت و دشت منتهی می شود. از انواع فلات ها می توان به فلات بین کوهی، فلات کوهستانی، فلات قاره ای، فلات آتشفشانی و فلات اقیانوسی اشاره کرد. فلات قاره زمینی پوشیده از آب کم عمق است که از مرزهای ساحلی شروع شده و تا چندین کیلومتر امتداد دارد. در واقع فلات قاره زمین را به اقیانوس متصل می کند. این پدیده زمین شناسی محیط بسیار خوبی را برای رشد گیاهان و جانوران دریایی فراهم می کند. در این مقاله مجله فراداری می خواهیم ببینیم فلات قاره چیست و چگونه تشکیل می شود. علاوه بر این، ساختار و ویژگی های فلات قاره را بررسی می کنیم.

فلات ها اراضی نسبتاً هموار اما مرتفعی هستند که به اراضی پست و پست اطراف منتهی می شوند. این ویژگی های مهم زمین شناسی انواع مختلفی دارند که در زیر به معرفی یکی از آنها می پردازیم. در کنار این تعریف، روند شکل گیری فلات قاره، ساختار و موقعیت فلات قاره و ویژگی های فلات قاره را نیز در نظر می گیریم.

فلات قاره یا فلات قاره چیست؟

در جایی که اقیانوس ها به خشکی برخورد می کنند، معمولاً یک منطقه کم عمق با عمق کمتر از 200 متر تشکیل می شود که فلات قاره نامیده می شود. فلات قاره به ایوان زمین نیز معروف است.

فیلم آموزشی در مطالعات اجتماعی – پایه هفتم در برنامه فوق برنامه

کلیک

فلات قاره زمینی است که سطح آن را آب پوشانده است. این خشکی از لبه پوسته قاره ای با شیب جزئی (معمولاً حدود 0.1 درجه) شروع می شود و تا عمق حدود 200 متری در اقیانوس یا دریا ادامه می یابد. در واقع، امتداد فلات قاره را می توان از مرزهای ساحلی تا جایی که شیب زمین به طور ناگهانی به آب های باز عمیق افزایش می یابد، مشاهده کرد.

به گفته زمین شناسان، فلات قاره بخشی از پوسته قاره است و پوشش آن با آب و رسوبات تأثیری بر ماهیت آن ندارد. طبق کنوانسیون حقوق دریاهای سازمان ملل، فلات قاره در محدوده ساحلی یک کشور، گسترش خشکی آن کشور محسوب می شود. کشورهای ساحلی حق انحصاری استفاده از منابع فلات قاره را دارند. مرز فلات قاره معمولاً چند صد کیلومتر پس از خط ساحلی گسترش می یابد. در مقاله فلات چیست؟ – به زبان ساده» درباره ویژگی ها و چگونگی شکل گیری فلات صحبت کردیم. در ادامه این مقاله مجله فرادرس به روند شکل گیری فلات قاره می پردازیم.

روند تشکیل فلات قاره چگونه است؟

فلات قاره از تجمع مواد آلی و معدنی در طول زمان تشکیل می شود. مواد معدنی تشکیل دهنده فلات قاره حاوی ذرات سنگ و خاک شکسته (رسوبات) هستند. این مواد توسط عوامل طبیعی مانند آب، باد، حرکت یخچال ها و غیره حمل می شوند. به لبه‌های پوسته قاره‌ای و اقیانوس‌ها می‌رسند و در آنجا رسوب می‌کنند. منبع اصلی مواد آلی تشکیل دهنده فلات قاره، بقایای گیاهان و جانوران است. هنگامی که این مواد با رسوبات معدنی ترکیب می شوند و در امتداد لبه پوسته قاره تجمع می یابند، لایه های زیرین فلات قاره را تشکیل می دهند.

فیلم آموزشی در مطالعات اجتماعی – پایه هفتم در برنامه فوق برنامه

کلیک

بالا آمدن و پایین آمدن سطح دریا در 1.6 میلیون سال گذشته باعث شده است که فلات قاره برای همیشه زیر آب رفته و قابل مشاهده باشد. این بالا و پایین رفتن سطح آب به همراه تأثیر امواج دریا، حرکت رسوبات و فرآیندهای فرسایشی دلیل اصلی صاف و نرم بودن سطح فلات قاره است.

فرادرس یک فیلم آموزشی جامع و مفید در موضوعات کتاب مطالعات اجتماعی پایه هفتم آماده کرده است که با استفاده از آن می توانید به راحتی مفاهیم مربوط به فلات و سایر مفاهیم زمین شناسی را بیاموزید. لینک تماشای این فیلم در زیر آمده است:

  • فیلم آموزشی مطالعات اجتماعی فرادرس کلاس هفتم

فلات قاره تنها 10 درصد از مساحت اقیانوس ها را اشغال می کند. با این حال، یکی از غنی ترین مناطق اقیانوس از نظر منابع و مواد مغذی است. عمق کم فلات قاره به نور خورشید اجازه می دهد تا به عمق خود برسد و فرصتی را برای تامین یکی از مهم ترین منابع مورد نیاز برای زندگی گیاهان و جلبک ها فراهم می کند. جریان آب از رودخانه به اقیانوس نیز از دیگر منابع مواد مغذی لازم برای رشد میکروارگانیسم ها و گیاهان است. به این ترتیب فلات قاره به محیط بسیار خوبی برای رشد حیوانات میکروسکوپی، ماهی ها و دیگر موجودات دریایی تبدیل می شود. در ادامه این مقاله مجله فرادرس بهترین منبع برای آشنایی با فلات قاره و سایر پدیده های زمین شناسی را ارائه می دهیم.

چگونه در مورد فلات قاره بیاموزیم؟

برای مشاهده فیلم های آموزشی دوره اول و دوم متوسطه فوق برنامه روی تصویر کلیک کنید.

فلات ها و دیگر ویژگی های زمین شناسی برای زندگی انسان بسیار مهم هستند. برای محافظت از سیاره و حیات روی آن، باید دانش خود را گسترش دهیم. این کار با مطالعه مباحث زمین شناسی و زیست شناسی انجام می شود. دانش آموزان مفاهیم مربوط به فلات و ساختارهای زمین شناسی مرتبط با آن را در دروسی مانند مطالعات اجتماعی و علوم تجربی در پایه هفتم تا نهم مطالعه می کنند. شاید برای بسیاری از دانش آموزان مباحث ارائه شده در کلاس کافی نباشد و نیاز به یادگیری از منابع جامع تری باشد. فرادرس چندین فیلم آموزشی در زمینه دروس مختلف از دوره اول و دوم دبیرستان به ویژه علوم اجتماعی و تجربی تهیه کرده است که می تواند به شما در درک چیستی فلات قاره کمک کند. لینک تماشای این ویدیوها در زیر آمده است:

  • فیلم آموزشی مطالعات اجتماعی فرادرس کلاس هفتم
  • فیلم آموزشی علوم تجربی کلاس هفتم فرادرس
  • فیلم آموزشی گروه زیست شناسی و زمین شناسی علوم تجربی پایه هشتم فرادرس
  • فیلم آموزشی قسمت زیست شناسی و زمین شناسی علوم تجربی برای پایه نهم فوق برنامه

اگر می خواهید دروس پایه و آسان را از مقاطع مختلف راهنمایی بیاموزید، تماشای فیلم های آموزشی را در لینک زیر به شما توصیه می کنیم:

  • مجموعه فیلم های آموزشی فرادرس پایه هفتم
  • مجموعه فیلم های آموزشی فرادرس پایه هشتم
  • مجموعه فیلم آموزش دروس فوق برنامه پایه نهم
  • مجموعه فیلم های آموزشی دوره اول و دوم راهنمایی فرادرس

ساختار و مکان فلات قاره چیست؟

لبه بیرونی پوسته قاره ای حاشیه قاره ای نامیده می شود. حاشیه قاره از ساختارهای مختلفی مانند فلات قاره، شیب قاره و برآمدگی قاره تشکیل شده است. این ناحیه در لبه بیرونی پوسته قاره ای قرار دارد و به عنوان منطقه انتقالی پوسته از خشکی به کف دریا عمل می کند. بنابراین فلات قاره تنها بخشی از حاشیه قاره است که از ساحل شروع می شود و حدود 75 کیلومتر از ساحل ادامه می یابد.

فیلم آموزشی در مطالعات اجتماعی – پایه هفتم در برنامه فوق برنامه

کلیک

در انتهای فلات قاره، شیب قاره به طور ناگهانی افزایش می یابد. این منطقه به شیب قاره ای معروف است و عمق آب در آن به طور متوسط ​​به 135 متر می رسد. در برخی موارد، جریان های قوی رودخانه، رسوبات نرم شیب قاره را از بین می برد و دره های زیر آب را ایجاد می کند. دره مونتری در سواحل مونتری کالیفرنیا و دره کنگو در آفریقا نمونه هایی از این دره های زیر آب هستند.

ناحیه بعد از شیب قاره را خیز قاره می گویند. در این ناحیه شیب کاهش می یابد و به زیر 1 درجه می رسد (شیب کف دریا). طلوع قاره از یک لایه رسوبی ضخیم تشکیل شده است. به همین دلیل تشخیص مرز آن با شیب قاره دشوار است. در انتهای طلوع قاره، دشت مغاکی قرار دارد. این دشت که حدود 40 درصد از کف اقیانوس را به خود اختصاص داده است، صاف ترین و بی عارضه ترین قسمت اقیانوس است. در مقاله “استپ چیست؟” – به زبان ساده» از مجله فرادرس در مورد یکی دیگر از مهمترین عوارض زمین شناسی و ویژگی های آن صحبت کردیم. در زیر به بررسی ویژگی های فلات قاره می پردازیم.

فلات قاره چه ویژگی هایی دارد؟

عمق فلات قاره از ناحیه ای به منطقه دیگر متفاوت است. البته این عمق معمولا بین 100 تا 200 متر است. فلات قاره شیب کمی دارد و میانگین شیب آن حدود 0.1 است. به عنوان مثال فلات قاره اقیانوس اطلس بسیار وسیع و مسطح است و عمق آن حدود 100 متر است.

عرض متوسط ​​فلات قاره ای حدود 75 کیلومتر است. البته این عرض نیز مانند عمق از جایی به جای دیگر تغییر می کند. به عنوان مثال، فلات قاره در سواحل شرقی ایالات متحده گسترده تر و مسطح تر از فلات قاره در ساحل غربی آمریکای جنوبی و غرب آفریقا است. در برخی مناطق کالیفرنیا، فلات قاره کمتر از یک کیلومتر امتداد دارد. عریض ترین فلات قاره ای سیاره، فلات قاره سیبری در قطب شمال است که عرض آن حدود 1500 کیلومتر است.

فیلم آموزشی یادگیری علوم تجربی پایه هشتم – قسمت زیست شناسی و زمین شناسی در برنامه های فوق برنامه

کلیک

علاوه بر ویژگی های عمق و عرض فلات قاره، نکات جالبی در مورد این ویژگی های زمین شناسی وجود دارد که در ادامه به آنها می پردازیم. فلات قاره درصد کمی از اقیانوس ها را تشکیل می دهد، اما نقش مهمی در زمینه هایی مانند دریانوردی، تفریح، ماهیگیری، آبزی پروری و اکتشاف مواد معدنی دارد.

فلات قاره اطلاعات دقیق و ارزشمندی در مورد تغییرات آب و هوا، تغییرات سطح دریاها و حجم رسوبات وارد شده به یک منطقه در اختیار ما قرار می دهد. از جمله اطلاعات مهم به دست آمده از مطالعه فلات قاره می توان به تغییرات بارندگی، شدت و فراوانی طوفان ها، تغییرات شدید سطح آب و تغییرات جزئی آب و هوا اشاره کرد.

گسترش فلات قاره به سن و نوع اتصال صفحات زمین بستگی دارد. به عنوان مثال، یک فلات قاره وسیع با شیب ملایم معمولاً در حاشیه قاره غیرفعال با حداقل فعالیت تکتونیکی مشاهده می شود. این ویژگی در اروپای غربی و شرق آمریکای شمالی مشهود است. این نوع فلات قاره رسوب کمی از خشکی دریافت می کند. از سوی دیگر فلات قاره ای کم عمق با شیب تند و ارتفاع کم در حاشیه فعال قاره ایجاد می شود. سواحل اقیانوس آرام در آمریکای شمالی این ویژگی ها را دارند و حاوی مقدار زیادی رسوب هستند.

در فلات قاره چه می گوید؟ – توضیح به زبان ساده اولین بار در مجله فرادرس. به نظر می رسد.

(برچسب ها به ترجمه) ایوان خوشی